امر به معروف و نهی از منکر شرایطی دارد که فقها در کتابهای فقهی آن را بیان کرده‌اند و یکی از شرایط این است که دفع «فاسد» به «افسد» نشود. در چنین شرایطی مطرح کردن این مسائل نه تنها تأثیری نداشت، بلکه اثر سوء می‌گذاشت، لذا در اثنای جنگصفین مردی از بنی اسد از اصحاب علی از آن حضرت پرسید: چطور شد که قوم شما، شما را از خلافت بازداشتند و حال آن که شما شایسته‌تر بودید؟

او این سؤال را در وقت غیر مناسب مطرح کرد، یعنی موقعی مطرح کرد که علی با معاویه درگیر بوده است.

امام بهصورت ملامت گونه ای قبل از جواب به او گفت: که آخر هر پرسشی جایی دارد، حالا وقت این گفتگوها نیست مسأله روز ما، مسأله معاویه است «هَلُمَّ الْخَطْبَ فِی ابْنِ أَبِی سُفْیَان». «¹» امام علی علیه السلام خواست با یکی از «بدعتها» به نامصلاة تراویح مبارزه کند،صدای گروهی بلند شد و گفتند: واعمراه، با این شرایط چگونه می‌توانست با بدعتها مبارزه کند. «²»