پایگاه اطلاع رسانی حضرت آیت الله سبحانی

دسترسی سریع به مقاله

می‌پذیریم که علی علیه السلام در پذیرفتن اسلام و جهاد، همراه پیامبرصلی الله علیه و آله بود و دانش و زهدش بر دیگران برتری داشت، ولی آیا شیعه می‌تواند چنین فضایلی را برای حسن و حسین در برابر سعد بن ابی وقاص و عبدالرحمان بن عوف و عبداللَّه بن عمر ثابت کند؟

پاسخ

روشن است پرسشگر، فضایل علی علیه السلام را پذیرفت تا فضایل و مناقب سروران جوانان اهل بهشت و دو ریحانه پیامبرصلی الله علیه و آله را نشانه بگیرد.

ما با دلایل استوار، که مورد پذیرش دانشمندان اهل سنت است، برتری دو امام و پیشوا را بر آن سه نفر که نام برد ثابت می‌کنیم، بلکه بر این باوریم این نوع مفاضله و مقایسه، نوعی پایین آوردن مقام این دو امام معصوم است. اما دلایل ما:

1. آیا آیه تطهیر در حق حسن و حسین علیهما السلام فرود آمده یا در حق آن سه نفر؟ مسلم درصحیح از عایشه نقل می‌کند: پیامبر گرامی روزیصبح عبایی بر سر کشید، ناگهان حسن‌بن علی علیهما السلام آمد و حضرت او را به زیر عبا راه داد، پس از وی حسین علیه السلام آمد، حضرت او را نیز به زیر عبا برد. آنگاه فاطمه علیها السلام و سپس علی علیه السلام آمدند، همگان را زیر عبا جای داد.

آنگاه این آیه را خواند:

إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً «¹»

آیه مباهله در حق حسن و حسین علیهما السلام و دخت گرامی پیامبرصلی الله علیه و آله و پسر عموی عزیزش فرود آمده یا درباره آن سه نفر؟ آیا بردن آنان به میدان مباهله، نشانه آن نیست که در میان تمام مسلمانانِ آن روز، جز این چهار نفر، کسی نبود کهصلاحیت آمین گفتن بر دعای پیامبرصلی الله علیه و آله داشته باشد؟

مسلم درصحیح خود نقل می‌کند: معاویه به سعدبن أبی وقاص گفت: چرا به علی ناسزا نمی‌گویی گفت چگونه علی را دشنام دهم در حالی که وقتی آیه فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ .... «²» فرود آمد، پیامبر علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام را خواست و گفت: «اللّهمّ هَؤلَاءِ أَهْلِی ...». «³»

آیا چنین فضیلتی درباره آن سه نفر نقل شده است؟

یکی از وظایف مسلمانان این است که به خاندان رسالت مهر ورزند تا از این طریق به کمالات آنان پی برده و خود نیزصاحب کمال شوند و آیه مودّة ذی القربی درباره همین خاندان فرود آمده است: قُلْ لَاأَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی. «⁴» و «⁵» آیا مودّت این سه نفر نیز جزو اجر رسالت شمرده شده است. بخاری از اسامة بن زید نقل می‌کند که پیامبرصلی الله علیه و آله حسن و حسین را در آغوش می‌گرفت و می‌فرمود: «خدایا! من آن دو را دوست دارم، تو نیز آن‌ها را دوست بدار.» «⁶»

ما، درباره «سعد بن ابی وقاص» سخن نمی‌گوییم با این‌که مهاجر و انصار با علی علیه السلام بیعت کردند، وی از بیعت با علی علیه السلام سرباز زد، عبدالرحمان بن عوف زُهْری بر اثر انتخاب عثمان برای خلافت در شورای شش نفره، ثروتی به هم زد که در تاریخ بی سابقه است؛ به‌طوری که وقتی یک هشتم ثروت او را میان چهار زنش تقسیم کردند، به هر یک هشتاد هزار دینار رسید! تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.

طلاهای شمشی که از او به ارث ماند، به اندازه‌ای زیاد بود که آن‌ها را با تبر شکستند تا آنجا که دست‌های آنان تاول زد. «⁷» و این در حالی بود که در مدینه و اطراف آن، گروهی به نان شب محتاج بودند!

درباره عبداللَّه بن عمر سخن نمی‌گویم. او از دوستان واقعی اهل بیت علیهم السلام بود، هر چند از نظر مدیریت، به تصدیق پدرش، توانمند نبود.

وقتی به عمر گفتند: عبداللَّه فرزندت را برای خلافت انتخاب کن، گفت: او در طلاق همسرش عاجز و ناتوان است، چگونه می‌تواند کشوری را اداره کند. «⁸» در عین حال ما بر همه صحابه پیامبر رحمت می‌فرستیم، مگر آنان که به خاندان رسالت بی‌مهری کردند. هرچند گردآورنده این پرسش‌ها می‌خواهد از مقام اهل بیت بکاهد و مقام اموی‌ها را بالا ببرد. «⁹»

1- صحیح مسلم، باب فضائل اهل بیت النبی، شماره 2424
2- آل عمران: 61
3- صحیح مسلم، کتاب فضائل الصحابه، باب فضائل علی، حدیث 2404
4- شوری: 23
5- تفسیر طبری، ج 25، ص 14؛ مستدرک حاکم، ج 3، ص 172 و ...
6- صحیح بخاری، حدیث شماره 3747؛ و صحیح مسلم، حدیث شماره 2421
7- طبقات ابن سعد، ج 3، ص 96، چاپ لیدن؛ صفة الصفوة ابن جوزی، ج 1، ص 138؛ الریاض‌النضرة، ج 2، ص 291؛ تاریخ الیعقوبی، ج 2، ص 146
8- سنن کبرای بیهقی، ج 7، صص 324 و 325
9. پاسخ جوان شیعی به پرسشهای وهابیان، محمد طبری، ص 202