دسترسی سریع به مقاله
«الالهيات» آيت‌الله سبحانی اصول دين را از ديدگاه عقل، قرآن و روايات بررسی می‌كند
حجت‌الاسلام و المسلمين مصطفی كريمی
«الالهيات» آيت‌الله سبحانی يكی از كتاب‌های جامع كلامی است كه تقريبا اصول دين را به تفصيل از ديدگاه عقل، قرآن و روايات بررسی كرده و سعی می‌كند تا به شبهات روز هم پاسخ دهد.
به گزارش خبرگزاری قرآنی (ايكنا)، حجت‌الاسلام و المسلمين «مصطفی كريمی»، عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) و نويسنده كتاب‌های «قرآن و قلمروشناسی دين» و «وحی‌شناسی» در گفت‌وگو با سرويس انديشه، در مورد شخصيت آيت‌الله «جعفر سبحانی»، ضمن بيان مطلب فوق در پاسخ به اين سؤال كه آيا فلسفه آيت‌الله سبحانی بر آرای اصولی وی تأثير گذاشته است؟، گفت: بله تأثير می‌گذارد و اين يك چيز طبيعی است كه علوم به هم مرتبط هستند؛ يعنی كسی كه در مباحث فلسفی مقداری از مسائل هستی‌شناسی سخن می‌گويد و از مسائل جدی واقعيت بحث می‌كند، بالاخره در ديگر رشته‌های تحصيلی‌اش از جمله اصول هم اثر می‌گذارد، مخصوصا بعضی از مباحثی كه خيلی نزديك به مباحث فلسفه و اصول است.
وی در مورد كتاب الالهيات آيت‌الله سبحانی گفت: الالهيات يكی از كتاب‌های خوب و جامع كلامی است. اين كتاب، كتاب تقريبا جامعی در حوزه كلام است كه از خداشناسی شروع می‌شود و مسائل معاد را بحث و بررسی می‌كند. وی در اين كتاب تقريبا اصول دين را به تفصيل از ديدگاه عقل، قرآن و روايات بررسی كرده و هر سه منبع را آورده و استفاده كرده است.
اين نويسنده يادآور شد: وی در اين كتاب، اول از منبع عقل، دوم قرآن و سوم از روايات استفاده كرده و به تمام مباحث مهم خداشناسی كه عدل هم در آن هست، نبوت‌شناسی كه در كنارش امامت‌شناسی هم هست و معاد پرداخته است و سعی كرده به شبهات روز هم پاسخ بدهد.
كريمی تصريح كرد: شايد بشود گفت بعد از كتاب شرح «تجريدالاعتقاد» خواجه نصيرالدين طوسی كه مفصل و متقن‌ترين كتاب كلامی است و در چاپ‌های مختلف عرضه شده است، يكی از ويژگی‌های كار آيت‌الله سبحانی در اين كتاب و كتاب‌های ديگر اين است كه به اقوال خيلی می‌پردازد و آن‌ها را جمع می‌كند. ويژگی دومش اين است كه به شبهات هم پاسخ می‌دهد، مثلا به شبهاتی كه در باب امامت وجود دارد مفصل وارد می‌شود و جواب می‌دهد.
وی در پاسخ به اين سؤال كه آيت‌الله سبحانی با چه ابزاری به نقد نظريه‌های جديد كلامی می‌پردازد؟، اظهار كرد: هر زمينه و موضوعی روش خاص خود را می‌طلبد. مثلا در مباحث كلامی شما بايد از سه چيز استفاده كنيد؛ عقل، كتاب و سنت. شايد يك مسأله صرفا عقلی باشد كه آن‌جا شما تنها بايد به مسأله عقلی جواب دهيد.
نويسنده كتاب «وحی‌شناسی» در پايان در مورد برخورد آيت‌الله سبحانی با مسائل روز خاطرنشان كرد: وی حساسيت خوبی نسبت به مسائل دارد و پی‌گير است. شما می‌بينيد معمولا شبهات و اشكالاتی كه مطرح می‌شود، چه از سوی وهابيان و چه از سوی كسانی كه مخالف شيعه هستند و چه در ميان خود متفكران اسلامی و شيعی، جايی كه احساس می‌كند چنين حرفی نبايد گفته شود، خيلی منطقی وارد می‌شود و جواب می‌دهد.