فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
مصاحبه هایی درباره معظم له
استدلالی و برهانی بودن آثار آيت‌الله‌العظمی سبحانی مرا مجذوب خود كرد
حجت‌الاسلام و المسلمين محسن غرويان

عضو هيئت علمی مدرسه عالی امام خمينی(ره) و مدرس حوزه و دانشگاه
آثار آيت‌الله‌العظمی سبحانی از گزافه‌گويی و خرافه‌پرستی و بی‌نظمی به دور است و اين از ويژگی‌های آثار ايشان بود كه مرا به آثارشان وابسته و علاقه‌مند كرد.
حجت‌الاسلام و المسلمين محسن غرويان، عضو هيئت علمی مدرسه عالی امام خمينی(ره) و مدرس حوزه و دانشگاه، در گفت‌وگو با سرويس انديشه خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، پيرامون شخصيت علمی و اخلاقی آيت‌الله‌العظمی سبحانی، ضمن بيان مطلب فوق اظهار كرد: آثار آيت‌الله سبحانی، آثاری استدلالی و برهانی است.
وی در ابتدا در مورد آشنايی خود با آيت‌الله سبحانی گفت: من قبل از دوران طلبگی با آثار استاد سبحانی آشنا و به آن‌ها علاقه‌مند شدم و كتابخانه بنده از دوران دبيرستان؛ يعنی قبل از طلبگی با كتاب‌های آيت‌الله سبحانی آشنايی داشت و فلذا بنده ابتدا با آثار ايشان و قبل از دوران طلبگی آشنا شده بودم.
مؤلف «فلسفه اخلاق» در مورد اينكه چرا قبل از دوران طلبگی به سراغ آثار آيت‌الله سبحانی رفته است؟، گفت: در دوران انقلاب به علت اينكه فعاليت ملحدين، ماركسيست‌ها و كمونيست‌ها در مجامع علمی و دانشگاهی و بالطبع در دبيرستان‌ها زياد شده بود، لذا برای پاسخ‌گويی به ‌اين شبهات، آيت‌الله سبحانی كتاب‌ها و مقالاتی را نوشته بودند كه بنده برای پاسخ به سؤال‌ها و شبهات به سراغ آثار ايشان می‌رفتم.
اين مدرس حوزه علميه قم در مورد دوران بعد از ورود به حوزه علميه قم؛ يعنی زمان طلبگی خود اظهار كرد: بعد از اين كه وارد حوزه علميه قم شدم، بيشتر با آثار استاد سبحانی آشنا شدم و به لحاظ موقعيت فرهنگی كشور در آن زمان كه ماركسيست‌ها بيشتر فعال بودند و آثار آن‌ها در كوی و برزن موجود بود، فلذا از طرف اقشار مختلف مطالعه می‌شد.
وی عكس‌العمل انديشمندان دينی آن دوره را چنين توضيح داد: با توجه به فعاليت چنين گروه‌هايی، احساس خطر از سوی عالمان دين، هم‌چون آيت‌الله سبحانی و آيت‌الله مصباح و شهيد مطهری حس شد كه هر يك به فرا خور حال، نقدهايی بر ماركسيسم نگاشتند و ماهيت الحادی آنان را به مردم نشان دادند.
مؤلف «آموزش منطق» در مورد فعاليت‌های علمای دينی آن دوران خاطرنشان كرد: همان‌طور كه گفتم هر يك از علما بر نظرات انحرافی ماركسيست‌ها و ماترياليست‌ها نقدهايی نوشتند، من جمله آيت‌الله سبحانی كتاب «فلسفه اسلامی و اصول ديالكتيك» را نگاشت و آيت‌الله مصباح يزدی در آن زمان سلسله درس‌هايی را در نقد ماركسيسم و ماترياليسم در مؤسسه در راه حق برای طلاب و فضلا تنظيم كرد كه اين دروس با عنوان كتاب «پاسداری از سنگرهای ايدئولوژيك» تنظيم شد كه خودم در اين كلاس‌ها شركت می‌كردم.
وی در مورد علت علاقه‌مندی‌اش به آثار استاد سبحانی گفت: بنده به آثار برهانی و استدلالی علاقه‌مند هستم، فلذا طبيعی است كه آثار مكتوب يا سخنان افراد و شخصيت‌هايی كه برهانی باشد؛ يعنی از گزافه‌گويی و خرافه‌پرستی و بی‌نظمی به دور باشد به مذاق افراد شيرين می‌آيد. آثار استاد سبحانی از گزافه‌گويی و خرافه‌پرستی و بی‌نظمی به دور است و اين از ويژگی‌های آثار سبحانی بود كه مرا به آثارشان وابسته و علاقه‌مند كرد؛ به عبارت ديگر آثارشان استدلالی و برهانی است و از مطالب گزافه و زائد و خرافه و غير مستند به دور است.
مؤلف «فلسفه اخلاق اسلامی» در مورد رابطه‌اش با آيت‌الله سبحانی بعد از ورود به حوزه گفت: بعد از ورود به حوزه علميه قم و آشنايی با استاد سبحانی، در دروس مختلف ايشان هم‌چون درس اصول و يا درس‌های فلسفه و تفسير و رجال ايشان شركت كردم و رابطه‌ام با استاد قوی شد، تا حدی كه استاد برخی از وظايف را بر عهده من می‌گذاشتند، مثلا استاد سبحانی، بارها به بنده وظيفه پاسخ‌گويی به شبهات برخی روشنفكران را داده بودند و لذا بنا به توصيه ايشان به پاسخ‌گويی به شبهات روشنفكران می‌پرداختم و در مؤسسه امام صادق(ع) بنا به توصيه ايشان، تاكنون 3 دوره كتاب «مسائل جديد كلامی» ايشان را تدريس كرده‌ام.