دسترسی سریع به مقاله
اغلب آثار آيتالله العظمی سبحانی با نگاه بينالمذاهبی است
حجتالاسلام و المسلمين احمدحسين شريفی
حجتالاسلام و المسلمين احمدحسين شريفی
اغلب آثار آيتالله العظمی سبحانی با نگاه بينالمذاهب است؛ يعنی برای تبيين نظريهای در علوم اسلامی، نظرات مختلف انديشمندان فرق اسلامی و حتی فرقی كه هماكنون فعال نيستند را بيان و مقايسه میكند.
حجتالاسلام و المسلمين احمدحسين شريفی، معاون پژوهشی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) در گفتوگو با سرويس انديشه خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، در مورد ويژگیهای آثار آيتالله العظمی سبحانی ضمن بيان مطلب فوق گفت: آثار آيتالله سبحانی دارای ويژگی منحصر به فردی است كه در آثار ديگر بزرگان كه در ساحت مبانی انديشه اسلامی قلم میزنند، كمتر يافت میشود.
وی نظم و ترتيب در آثار ايشان را از جمله اين ويژگیها دانست و اظهار كرد: اولين ويژگی آثار ايشان، نظم و ترتيب مثال زدنی ايشان است؛ چرا كه آثار كلامی، اعتقادی و فرقهشناسی ايشان دارای نظم كاملا منطقی و منسجمی است؛ يعنی باببندی و تقسيمبندی بسيار مناسبی كه در آثار ايشان ديده میشود در بين آثار بزرگان مثالزدنی و كمنظير و بلكه بینظير است.
شريفی دومين ويژگی آثار آيتالله سبحانی را چنين برشمرد: ويژگی ديگر آثار ايشان، تطبيقی بودن آثار ايشان است؛ چرا كه آثار ايشان اغلب با نگاه تطبيقی بينالمذاهب است؛ يعنی اگر نظريهای را بيان میكند، اگر آن نظريه بين انديشمندان فرق مختلف اسلامی هم مطرح شده باشد، آن را بيان میكند، ايشان حتی نظر فرقی كه هم اكنون فعال نيستند را برای تطبيق و مقايسه در آثارشان میآورند. مؤلف «عقل و وحی» در مورد سومين ويژگی آثار استاد سبحانی اظهار كرد: قلم روان و سادگی مطالب از جمله ويژگی آثار ايشان است كه در عين اينكه دارای مطالب عميق و دقيق است، دارای مطالبی روان است، فیالواقع روانی و سادگی قلم ايشان از عمق و دقت مطلب نمیكاهد و اين اثار به راحتی برای عربزبانان و فارسزبانان در هر مقطعی و رشتهای قابل فهم است.
اين مدرس حوزه و دانشگاه خاطرنشان كرد: تتبع فوقالعاده ايشان در تحقيقهايشان ويژگی اثار ايشان است و اين تتبع بين بزرگان معاصر بینظير است، به عبارت ديگر تتبع و تحقيق ايشان بين محققان از مراجع معاصر بینظير است و در آثار معاصران، مانند آثار استاد سبحانی نديدهام كه دارای منابع بسيار زياد و البته اصيل باشد.
شريفی در مورد ويژگی ديگر آثار استاد سبحانی كه كمتر ميان محققان معاصر ديده میشود، افزود: يكی از ويژگیهای ديگر آثار استاد سبحانی كه ميان معاصران كمتر يافت میشود، رجوع به منابع اصيل و جديد است، به نحوی كه ايشان با منابع جديد و اطلاعات به روز فرقهها و انديشههای مختلف در جهان اسلام و عرب آشنايی كامل دارند و اين از خصوصيات بارز آيتالله سبحانی است كه به همين علت انديشمند و محقق برجسته جهان اسلام در عصر حاضر هستند.
مؤلف «پژوهشی در عصمت معصومان» در مورد كتابی از آيتالله سبحانی كه برای ايشان جذاب بوده است، گفت: بنده از تمام آثار استاد سبحانی استفاده كردهام و بسيار زيبا است به نحوی كه در اكثر آثارم به آثار ايشان ارجاع دادهام، و اين نشان از اين دارد كه آثار استاد برای تمام محقاق علوم اسلامی مفيد است.
عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) در مورد استفاده از آثار آيتالله سبحانی در آثار خود گفت: بنده به خاطر نظرات ابتكاری آيتالله سبحانی در موضوعات مختلف علوم اسلامی، در موضوعات فلسفه اخلاق، عصمت معصومان(ع) و رابطه عقل و وحی بسيار از آثار استاد سبحانی بهره بردهام؛ چرا كه نظرات ابتكاری ايشان در اين موارد زبانزد محققان علوم اسلامی است.
وی در پايان گفتوگو خاطرنشان كرد: بنده با اين توجه كه اكثر آثار آيتالله سبحانی را مفيد میدانم ولی 2 عنوان از كتابهای ايشان كه دارای مجلدهای متعدد است، برايم بسيار جذاب است و اين دو عنوان عبارتند از: «الالهيات فی كتاب و سنة» و «بحوث فی الملل و النحل» كه ويژگیهايی كه برشمرده شد، در اين دو بيشتر جلوه دارد.