حجت‌الاسلام والمسلمين فرج‌الله فرج‌اللهی در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) درباره اهتمام آيت‌الله العظمی سبحانی در پرورش شاگردان گفت: آيت‌الله سبحانی به مسئله پرورش شاگرد اهتمام ويژه‌ای دارد؛ به‌گونه‌ای كه ايشان بيشتر وقت خود را به اين موضوع اختصاص می‌دهند و بارها به اين مسئله اذعان داشتند كه من هرگز نمی‌توانم از درس و بحث و تدريس جدا شوم و وقت خود را به ساير شئون اختصاص دهم.

وی افزود: اين توفيق نصيب من شده است كه سال‌ها در درس خارج فقه و اصول اين مرجع، شركت كنم و بايد اشاره كرد كه دروس خارج فقه و اصول اين بزرگوار، يكی از پررونق‌ترين كلاس‌های درس خارج فقه و اصول است كه در قم برگزار می‌شود و از نشاط و علميت خاصی برخوردار است و اكثر شركت‌كنندگان اين دروس از طلاب جوان و كوشا هستند.

وی درباره پشتكار استاد سبحانی بيان كرد: ايشان در زمينه مسائل علمی و تحقيقاتی بسيار جدی هستند و هرزمان كه در موسسه امام‌صادق‌(ع) حضور دارند، مشغول اين امور هستند و فقط غير از اوقات نماز، حتی در ايام تعطيل هم از اين مهم دست نمی‌كشند و به امر تحقيق و تدريس می‌پردازند.

مديرمسئول نشريه «مكتب اسلام» ضمن تأكيد بر نظم و دقت نظر اين محقق اظهار كرد: استاد سبحانی در امر نظم و حضور به موقع در كلاس‌ها، بسيار دقيق هستند و هميشه كلاس‌های استاد، بدون تأخير و در زمان از پيش تعيين شده برگزار می‌شود و بالتبع از شاگردان و حضار هم اين انتظار را دارند كه به‌موقع در كلاس حاضر شوند.

وی در مورد جامعيت علمی آيت الله سبحانی اشاره كرد: پشتكار و جديت آيت‌الله سبحانی در جامعيت علمی ايشان در رشته‌های مختلفی مثل كلام، تفسير، فقه، اصول فقه، رجال و غيره دخيل بوده است. فارق از اين امور، ايشان از حافظه بسيار قوی برخوردارند و تمامی مطالب قبلی را به صورت آماده در ذهن، به‌خاطر دارند.

وی ادامه داد: استاد سبحانی از حافظه بالايی برخوردار است به گونه‌ای كه بارها خود شاهد اين امر بودم كه اگر استاد، شخصی را حدود 30 سال پيش ديده‌اند و مطلب و صحبتی ميان آنها رد و بدل شود، بعد از گذشت اين زمان با ديدن دوباره او، دقيقاً به همان مطلب يادآور می‌شوند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمين فرج‌اللهی ادامه داد: استاد سبحانی تمامی مطالبی را كه آموخته‌اند با ذكر منبع و جزئيات آن، در ذهن آماده دارند؛ مثلا در ديداری كه برخی از مقامات كشورها با ايشان داشته‌اند، اين افراد در هنگام نماز، به رسم برادران اهل سنت، اقامه نماز كردند. آيت‌الله سبحانی خطاب به اين گروه، حديثی از انس، به نقل از پيامبر (ص)، با ذكر دقيق شماره جلد و شماره صفحه، را بيان كردند كه به نحوه اقامه نماز به شيوه شيعيان اشاره داشت.

وی افزود: بعد از اين اشاره، آيت‌الله سبحانی، به حديث ديگری از انس به نقل از رسول گرامی اسلام(ص) استناد كردند كه منظور رسول اكرم(ص) از حديث «جعلت لی‌الارض مسجدا و طهورا» كه منظور از ارض در اين حديث، همين خاك و مهر است؛ نه فرش و پارچه.

اين پژوهشگر درباره تسلط استاد سبحانی بر زبان عربی، تصريح كرد: آيت‌الله سبحانی زبان عربی را با لهجه‌های گوناگون موجود، همانند زبان مادری تكلم می‌كنند و در كلاس درسی ايشان كه از مليت‌های مختلف حضور دارند، اگر اشكالی به زبان عربی بيان شود ،ايشان جواب را به همان زبان و با همان لهجه و گويش پاسخ می‌دهند.

وی راجع‌ به اين موضوع ادامه داد: يكی از عوامل اقبال به آثار استاد سبحانی در جوامع عربی، همين تسلط ايشان بر زبان و ادبيات عرب است. اين مسئله در بسياری از آثار ايشان كه به زبان عربی نگاشته شده است كاملا محسوس است.