فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
مهدی (علیه السلام) منتظر کیست؟
شبهه 31
نعمانی - یکی از علمای بزرگ شیعه- که از علمای قرن چهارم هجری است حال شیعیان را در وقت تشویش و اضطراب، این گونه توصیف می‏کند: جمهور شیعیان می‏گویند مهدی کجاست؟ و این غیبت تا کی باید ادامه داشته باشد؟ و چند سال زنده است؟ در حالی که او الان هشتاد سال و 6 ماه سن دارد.

نعمانی - یکی از علمای بزرگ شیعه- که از علمای قرن چهارم هجری است حال شیعیان را در وقت تشویش و اضطراب، این گونه توصیف میکند: جمهور شیعیان میگویند مهدی کجاست؟ و این غیبت تا کی باید ادامه داشته باشد؟ و چند سال زنده است؟ در حالی که او الان هشتاد سال و 6 ماه سن دارد. (نعمانی، الغيبة، ص 159). [ر.ک همان: 53]
ابن بابویه میگوید: به نیشابور برگشتم در آنجا ماندم و دیدم که بسیاری از شیعیان آنجا در مورد غیبت با من اختلاف داشتند و غیبت آنها را سرگردان کرده بود و در مورد مهدی قائم دچار شبهه شده بودند... (صدوق، کمال‌الدين و تمام النعمة، ص 2).
برای برون رفت از این معضل روایت کردهاند: مهدی قبل از اینکه بیاید غایب میشود و او منتظر است. همان کسی که در مورد ولادت او شک میکنند؛ عدهای میگویند پدرش بدون فرزند مرده است، و عدهای میگویند مادرش حامله شده است، عدهای میگویند دو سال قبل از مرگ پدرش مرده است. ولی [به نظر آنها] او مهدی منتظر است در حالی که خداوند متعال دوست دارد که شیعیان را امتحان کند و شک آنها برطرف شود (کلینی، الکافی، 1/337؛ نعمانی، الغيبة، ص 170؛ الزام الناصب، 1/242). [ر.ک: همان، ص 55]

پاسخ

حیرت در زمان غیبت

اولاً: این حیرت اختصاص به شیعه ندارد و مدعیان دروغین مهدویت در نزد اهلسنت نیز باعث حیرت و گمراهی عده‌ای زیادی شده‌اند که قطعاً کمتر از حیرت شیعه در این زمینه نیست؛ به عنوان نمونه، به موارد چند از آن اشاره می‌کنیم که هر کدام در نوع خود فتنه بزرگی محسوب می‌شود و باعث گمراهی و کشته شدن انسان های زیادی گردیده است:
1. مهدی عباسی محمد بن عبد‌الله منصور.
2. محمد المهدی القائم بامر الله موسس سلسله سعدیون در مغرب درسال 917 هجری قمری.
3. محمد المهدي بن عبد‌الله بن فحل مهدی سودانی که در سال 1880 میلادی خود را مهدی منتظر اعلام نمود و به حکومت رسید؛ و از یک سو متاثر از افکار وهابیت و از سوی دیگر متاثر از روش صوفیه بود.
4. مهدی وهابی محمد بن عبد‌الله القحطانی که در روز اول قرن چهاردهم هجری قمری خروج کرد و به همراه جهیمان مسجد الحرام را به اشغال خود درآورد. این واقعه باعث کشته شدن عدۀ زیادی گردید که به «فتنه حرم» معروف است.
5. غلام احمد قادیانی رئیس فرقه قادیانيه و ده‌ها مدعیان مهدویت دروغین که در لیبی، هند و کشورهای دیگر از اهلسنت خروج نمودند و برای خود مریدانی یافتند!

سنت الهی امتحان

ثانیاً: این نوع امتحان الهی در همه موضوعات مربوط به دین وجود دارد؛ مثلاً اکثریت مردم جهان در اولین اصل عقیدتی که شناخت خدا است، به گمراهی افتادند، لذا بیشتر مردم جهان را بت‌پرستان تشکیل می‌دهند! در مرتبه بعدی نبوت خاتم پیامبران امتحان بزرگ برای بشریت است. بسیاری از کسانی که خدا را شناخته اند، به حضرت محمد (ص) ایمان نیاورده‌اند، مثل مسیحیان و یهودیان؛ و تعداد اینها بیشتر از مسلمانان است. در مرتبه سوم اصل امامت قرار دارد که باز اکثریت مسلمانان در این امتحان شکست خورده‌اند و به‌رغم بیان آن توسط قرآن و پیامبر‌اکرم، از پذیرش آن سر‌باززده و راه دیگری را پیموده اند، باز در میان شیعیان نیز افراد ناخالصی هستند که در شناخت مصداق امام دچار اشتباه شده‌ و راه حیرت و ضلالت در پیش گرفته‌اند! پس این نوع حیرت و سر درگمی در همه مسائل مربوط به عقاید به نوعی وجود دارد و این همه، ناشی از سنت الهی امتحان است.
موضوع امامت چون دیگر موضوعات دین، یکی از امتحانات بزرگ خدا است. کسانی که اصل مسئله امامت و ولایت اهلبیت را انکار کردند، به گمراهی بزرگی افتادند و شیعه که اصل امامت را پذیرفته از این گمراهی نجات یافته است. لبته این طبیعی است که عده‌ای از ایشان در شناخت برخی از امامان دچار تحیر شوند.
علاوه بر این جهل و کم بودن اطلاعات دینی افراد - که در اثر سیاست های دولت های مخالف شیعه به وجود آمده بود - عامل مهمی در حیرت و اشتباه مردم بود که در اثر تبیین و تحلیل علمای شیعه این نوع سرگردانی و به وجود آمدن گروه‌های مختلف در اثر آن دیری نپایید و زود از بین رفت، چنان‌که شیخ مفید می‌نویسد: در زمان ما یعنی سال 373 هیچ اثری از این گروه‌ها باقی نمانده و همه از بین رفته‌اند.[121]

مقایسه روایات شیعه با روایات غیر شیعه

اما تهمت جعلی بودن روایات اهلبیت (ع ه) شیوه‌ی برای فریب و گمراهی نا آگاهان است. روایات اهلبیت (ع ه) در کتاب‌های معتبر و به دست شخصیت هایی که در تقوا و پاکیزگی، سر آمدِ دوران بوده‌اند و در ثقه بودنشان شکی نیست، ثبت و ضبط شده و به دست ما رسیده است. این احادیث و روایات از منبع صحیح که اهلبیت (ع ه) است که باب علم پیامبر و اعلم امت و سفینه نجات هستند اخذ شده است. اما روایات دیگران چنین نیست؛ اولین عیب آنها این است که محدثان ایشان همواره در کنار قدرتمندان و ستمگران معروف تاریخ اسلامی (بنی امیه و بنی عباس) قرار داشته و با تایید آنها کتاب‌های خود را نگاشته اند؛ مثل کتاب مُوَطّأ مالک که اولین کتاب حدیثی اهلسنت است و به دستور منصور، خلیفۀ ستمگر عباسی نگاشته شده است.
از این رو حل مشکلات فکری و علمی و اعتقادی و فقهی به وسیله منبع زلال اهلبیت (ع ه) نه تنها نقصی بر این مکتب نیست، بلکه افتخاری است که شیعیان از آن برخوردارند. دیگران امام خود را در عقیده و عمل امثال اشعری‌ها، ابن حنبل‌ها، ماترودی‌ها و ابن تیمیه‌ها قرار داده‌اند که هیچ دلیلی بر حجیت سخن ایشان نیست؛ اما شیعه امام خود را در عقاید و عمل، اهلبیت پیامبر قرار داده‌اند که طبق وصایای بی شمار نبی اکرم، تمسّک به آنها مایۀ نجات از گمراهی است. [122]

[121]. الفصول المختارة، ص 321.
[122]امام مهدي حقيقتي تابناک، مرتضی ترابي، ص 116.