فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
نائبان حضرت مهدی علیه السلام
شبهه 53
در زمان غیبت صغری نزدیک بیست نفر ادعای نایب بودن کرده‏اند که شیعیان تنها چهار نفر از آنها را پذیرفته‏اند که عبارتند از: عثمان بن سعید عمری؛ پسرش محمد بن عثمان بن سعید عمری؛ حسین بن روح نوبختی و علی بن محمد سیمری علی بن محمد سیمری، آخرین نفر بود و ادعا کرد که مهدی نامه‏ای برای نوشت که در آن آمده بود: «ای علی بن محمد سيمری، بشنو که خداوند پاداش برادرانت را در مورد تو بزرگ داشته است، تو تا شش روز دیگر می‏میری، پس کارهایت را جمع کن و به کسی وصیت نکن که بعد از مرگت جانشین تو باشد که غیبت کبری واقع شده است و جز بعد از اجازه خداوند متعال ظهوری نیست و از این بعد مدت طولانی و قساوت قلب و پر شدن زمین از ظلم و ستم است؛ و افرادی از شیعیان من خواهند آمد که ادعای مشاهده مرا می‎کنند! بدان کسی که ادعای مشاهده مرا قبل از خروج سفیانی و صیحه بکند، کذاب و دروغگو است. و لاحول ولاقوه الاَّ بالله العلي العظيم» (کمال‌الدین، ص 516؛ و... )؛ و با اين اعلان غيبت صغرى به پايان رسيد و غيبت كبرى شروع شد، كه تا هنوز ادامه دارد. آنچه که در اینجا قابل ملاحظه است، این است که این نامه صریحاً کسانی را که ادعای رؤیت مهدی را در زمان غیبت کبری کرده‎اند، رد می‎کند؛ ولی در دوران غیبت بسیاری ادعای رؤیت مهدی را کرده‎اند. پس ما کلام امام معصوم را باور کنیم یا کلام اینها را!؟

در زمان غیبت صغری نزدیک بیست نفر ادعای نایب بودن کردهاند که شیعیان تنها چهار نفر از آنها را پذیرفتهاند که عبارتند از:
عثمان بن سعید عمری؛ پسرش محمد بن عثمان بن سعید عمری؛ حسین بن روح نوبختی و علی بن محمد سیمری (نگا: طوسی، الغيبة، ص 353-396 ).
علی بن محمد سیمری، آخرین نفر بود و ادعا کرد که مهدی نامهای برای نوشت که در آن آمده بود: «ای علی بن محمد سيمری، بشنو که خداوند پاداش برادرانت را در مورد تو بزرگ داشته است، تو تا شش روز دیگر میمیری، پس کارهایت را جمع کن و به کسی وصیت نکن که بعد از مرگت جانشین تو باشد که غیبت کبری واقع شده است و جز بعد از اجازه خداوند متعال ظهوری نیست و از این بعد مدت طولانی و قساوت قلب و پر شدن زمین از ظلم و ستم است؛ و افرادی از شیعیان من خواهند آمد که ادعای مشاهده مرا میکنند! بدان کسی که ادعای مشاهده مرا قبل از خروج سفیانی و صیحه بکند، کذاب و دروغگو است. و لاحول ولاقوه الاَّ بالله العلي العظيم» (کمال‌الدین، ص 516؛ و... )؛ و با اين اعلان غيبت صغرى به پايان رسيد و غيبت كبرى شروع شد، كه تا هنوز ادامه دارد.
آنچه که در اینجا قابل ملاحظه است، این است که این نامه صریحاً کسانی را که ادعای رؤیت مهدی را در زمان غیبت کبری کردهاند، رد میکند؛ ولی در دوران غیبت بسیاری ادعای رؤیت مهدی را کردهاند. پس ما کلام امام معصوم را باور کنیم یا کلام اینها را!؟ [ر.ک: همان، ص 79-78]

پاسخ:

نفی نکردن دو نوع دیدار

دیدار با حضرت مهدی (عج) در زمان غیبت به دو صورت امکان پذیر است و نامه ای که آن حضرت به آخرین نایب خود نوشته، این دو نحو دیدار را نفی نکرده است:
1. کسی حضرت مهدی (عج) را مشاهده کند و در حین مشاهده نداند که وی حضرت مهدی است، ولی بعدا با خصوصیاتی که در روایات برای امام مهدی (عج) بیان شده، دریابد که وی امام مهدی (عج) بوده است. 
2. کسی امام مهدی (عج) را مشاهده کند؛ ولی ادعای مشاهده نکند. اما دیگران با قرینه هایی بفهمند که وی توفیق دیدار با آن حضرت را داشته است یا پس از مرگ وی این مطلب از سوی نزدیکانش که در جریان دیدار وی بودند، برای دیگران تشریح گردد.
مواردی که دربارۀ دیدار با امام مهدی (عج) آمده است -چنانچه درست باشد- داخل در یکی از این دو نوع است. و این دو نوع مشاهده به هیچ وجه در نامه یاد شده خطاب به آخرین نایب، نفی نگردیده است. در نامه یاد شده چنین آمده است: «افرادی از شیعیان من خواهند آمد که ادعای مشاهده مرا میکنند، بدان کسی که ادعای مشاهده مرا قبل از خروج سفیانی و صیحه بکند، کذاب و دروغگو است.» پس آنچه که نفی شده، ادعای مشاهده است؛ نه خود مشاهدۀ بدون ادعا، و بین این دو، تفاوت آشکاری وجود دارد.
از این نوع دیدارها که مشاهده کننده ادعایی در مورد آن ندارد ولی دیگران به قرینه ها می فهمند، ممکن است به صدها مورد برسد و در کتاب‌های شیعه موارد آن قید شده است.
از طرفی جمله فوق در نامه به آخرین نایب و وکیل امام آمده است و از این معلوم می‌شود که مراد از ادعای مشاهده، ادعای یک نوع نیابت و باب بودن است؛ نه مشاهده بدون هیچ گونه بابیت. بنابراین مواردی هم که مشاهده کننده آن را بازگو می‌کند، اگر داخل مورد دوم باشد، خالی از اشکال است.  [1]

[1]امام مهدي حقيقتي تابناک، مرتضی ترابي، ص 177.